Học Kĩ Thuật Từ Tùng Dương Qua Ca Khúc “Chút Nắng Vàng Bay”
Tháng Tư 11, 2017
Quãng Giọng Của Hương Tràm
Tháng Tư 26, 2017

Thông Tin Chung

Loại giọng/Vocal type: Light lirico soprano

Quãng giọng/Vocal range: 3 quãng 3 note (E3 – A6)

Quãng hát được hỗ trợ/Supported range: G#3 – E6 (head voice) và G#3 – C#6 (Chest – mixed)

Quãng hát thoải mái/Tessitura: D5 – Bb5

Longest note: 16s (head voice)

Ưu Điểm

  •  So Hyang là một giọng nữ cao đặc biệt, hiếm thấy ở châu Á. Khác với hầu hết các light lirico soprano khác, giọng hát So Hyang càng lên cao (trên E5) lại càng đanh, dày, và support một cách tối ưu với luồng âm lượng lớn, tạo nên màu sắc hơi hướm kịch tính (không phải màu sắc kịch tính thuần).
  •  Một giọng light lirico soprano thông thường dù supported dynamic và kĩ thuật tốt tới đâu khi lên cao vẫn lộ ra tính trữ tình, hơi mỏng (bất chấp âm lượng lớn) nhưng riêng So Hyang lại vượt qua được điều đó. Thậm chí, ngay cả một full lirico soprano cũng hầu như không làm được điều này.
  •  Hãy so sánh quãng cao của So Hyang với các giọng light lirico soprano khác như Thu Minh, Hồ Quỳnh Hương, Thùy Chi, Cyndi Lauper, Jessica Simpson, Lee Haeri…, thậm chí là cả các full lirico soprano như Siu Black, Lara Fabian, Celine Dion, Ock Joo Hyun… để thấy rõ.
  •  Nhiều người nhầm lẫn rằng So Hyang là một full lirico soprano hay spinto soprano vì càng lên cao càng đanh, dày. Tuy nhiên, So Hyang không có đặc trưng cần thiết của 2 loại giọng này, quãng trung và cận cao của cô rỗng và mỏng.
  •  Ngược lại, cô nổi bật ở chất giọng tươi sáng, bay bổng, nhẹ và mảnh, đúng chất một light lirico soprano. Chính điều này tạo nên một giọng hát So Hyang thật đặc biệt, hát nhẹ thì như light lirico soprano, lên cao lại mạnh mẽ, uy lực gần như spinto soprano.
  •  So Hyang có một tessitura rất đặc biệt. Nếu ở các giọng nữ cao khác, tessitura giọng thật thường nằm trong khoảng Bb4 – Eb5 thì tessitura của SoHyang lại cao vút từ E5 tới Bb5. Điều này giúp So Hyang có thể hát quãng treo cao (bao gồm cả nhả chữ và phô diễn kĩ thuật) liên tục mà vẫn thư giãn, thoải mái như không, giống như mở miệng ra đã chạm tới các note F5, G5, A5 một cách dễ dàng. Trong khi với các giọng nữ cao khác, điều này là cả một vấn đề khó khăn. Chẳng hạn: 

Hát treo liên tục B5, G#5

Nhả chữ dễ dàng, cộng hưởng thoải mái, sắc bén trên tận Bb5

Hit C6, C#6 liên tục

  •  So Hyang sở hữu khả năng cân bằng thanh quản tuyệt vời. Dù phải hát cao hay thấp tới đâu cô cũng không bao giờ bị cao hay hạ thanh quản, điều có thể xảy ra với bất cứ diva hay nữ ca sĩ nào. Thậm chí, ở những note thấp từ E3 trở xuống, So Hyang hát thường bị mờ do vượt khỏi tessitura, nhưng cô không hề hạ thanh quản đề bóp nó dày hơn. Hay, dù mixed tận C#6, head voice tận A6, thanh quản của cô vẫn được chế ngự hoàn hảo.
  •  Nhờ kĩ năng này, So Hyang bảo vệ được rất tốt giọng hát của mình, dù cô thường xuyên phải hát treo rất cao trong tình trạng bệnh tật liên miên.
  •  Một trong những thế mạnh của So Hyang là hát nửa giọng (mezza voce) trên light mixed. Light mixed của So Hyang rất nhẹ, bay, mềm, uyển chuyền, nhưng cũng vang và sáng. Chính độ vang được tạo ra trên những đoạn hát rất nhẹ là minh chứng cho kĩ thuật điêu luyện của cô.
  •  Không những vậy, nó còn được sử dụng linh hoạt, chuyển passagio liên tục sang head rồi sang light mixed, nếu nghe không kĩ sẽ khó lòng nhận ra. Đây chính là cách giúp giọng hát So Hyang đẹp lên rất nhiều. Nếu khi sử dụng full mixed, So Hyang thường bị chê là giọng xấu, thì khi hát light mixed, cô thường được khen là đẹp một cách bất ngờ.

 Chẳng hạn, ở đoạn đầu ca khúc Arirang alone, cô sử dụng light mixed để hát legato nửa giọng rất đẹp, rồi chuyển lẹ làng sang head voice đầy tinh tế.

 Nếu đối chiếu light mixed với full mixed của So Hyang, sẽ thấy một điểm vô cùng đặc biệt ở cô. Thông thường, những ca sĩ có phần full mixed to khỏe, mạnh mẽ, có màu hơi chát kiểu kịch tính sẽ khó hát light mixed nhẹ nhàng, hoặc ngược lại, nhưng So Hyang lại phát triển cả hai thế mạnh đó một cách nhuần nhuyễn.

  • So Hyang là một bậc thầy khi sử dụng mixed voice, đặc biệt là full mixed. Một trong những khả năng đặc biệt của So Hyang là balance mixed ở những note rất cao (từ F5 tới C#6). Quãng cao mixed voice của So Hyang không những đạt tới, mà còn duy trì được một chuẩn mực ít ai làm được: cân bằng thanh quản, breath supported, cột hơi vững chắc, vị trí âm thanh chuẩn xác, cân bằng chest – head, cộng hưởng tối ưu, kiểm soát linh hoạt, trang trí hoa mỹ.
  •  So Hyang sở hữu những note G5 và Bb5 belting có thể nói là đẹp nhất châu Á tính tới hiện tại.

Hát A5 ở âm đóng /i/ (3:30)

Sustain A5 những 7s đều đặn với tính metallic

F#5 âm /e/

Hát liên tục B5, A5, G#5

Mixed C#6 full resonance

Sustain F#5

E5 cộng hưởng âm lượng lớn, vibrato đều đặn

Chuyển giọng tuyệt vời từ light mixed mezza voce sang full mixed F5 mà trong một làn hơi (8:17)

Chạy note liên tục trên các quãng mixed cao thoải mái kèm theo chuyển giọng, thể hiện năng lực agility đáng nể của một nghệ sĩ virtuoso.

Thậm chí, D5 của SoHyang cũng có lúc vô cùng đẹp, vang rền, sáng rực mà lại vô cùng thư giãn, thoải mái, đều đặn.

5:36

 Thời gian gần đây, những note belt E5 của So Hyang ngày càng mở, sáng và full, đẹp hơn so với trước đây, không còn bị nhão nữa.

  •  Vibrato không phải kĩ thuật khó, nhưng ở So Hyang, đó là một sự chuẩn mực về kiểm soát và sử dụng vibrato, mà không phải ai cũng làm được. Trong supported range của mình, chưa bao giờ So Hyang bị lack hay rướn, mất control vibrato, dù trên head hay mixed. Lúc nào vibrato của cô cũng tròn trịa, đều đặn, ổn định, không suy chuyển.
  •  Có thể nói, nếu vibrato là một chuỗi xích dài, mà ở các ca sĩ khác thường có thể bị cong một vài mắt xích, thì vibrato của So Hyang lại cứ đều tăm tắp.

Chẳng hạn, trong đoạn live này, So Hyang giữ vibrato trên head đều đặn 16s.

 Trên mixed voice, ở mọi note cao, mọi dynamic, mọi nguyên âm khác nhau, So Hyang luôn control vibrato ở mức tuyệt đỉnh.

 Một điểm tinh tế ở So Hyang là cô đã học được ở Mariah Carey cách non-vibrato ở đầu chuỗi belt rồi vuốt vibrato ở phía sau, nghe rất đẹp.

4:38

  •  So Hyang là ca sĩ pop hiếm hoi sử dụng thành thạo ở cả phần mixed voice và head voice. Bởi ở châu Á, nếu thiên về head voice thì thường là ca sĩ bán cổ điển hoặc opera, thính phòng, những ca sĩ này ít mạnh phần chest – mixed. Ngược lại, mạnh về chest – mixed lại thường không trội về head voice.

 Nói về head voice của So Hyang, đó là một đỉnh cao trong giới ca sĩ pop ở châu Á. Rất ít ca sĩ pop có thể supported chuẩn xác và sử dụng linh hoạt head voice như So Hyang.

 Quãng head voice của So Hyang rất rộng, trải dài từ A#4 tới A6 (gần 2 quãng), support tới E6 và hát đẹp tới D6.

 Nhờ kĩ thuật bậc thầy, So Hyang đã biến head voice của cô trở nên rất đẹp, đẹp hơn nhiều so với phần giọng thật của cô. Head voice của So Hyang đầy đặn, vang rền, sáng đẹp, bay bổng. Cô có thể thay đổi đủ mọi sắc thái head voice từ full sang light, từ dynamic sang soft, sang agility, với đủ mọi kĩ thuật linh hoạt, màu sắc, kiểm soát trên nhiều tốc độ, cao độ khác nhau.

  •  Head voice của So Hyang trong suốt, lanh lảnh, nữ tính và có tính crystal. Đôi khi, cô sử dụng được cả airy voice trên head voice.
  •  Cô có thể lướt legato trên head voice một cách vô cùng mượt mà, không một chút gợn, với sự kiểm soát âm lượng, hơi thở, vibrato chắc chắn, thể hiện một cột hơi vững vàng không thể suy chuyển đến tận hơi cuối cùng, kéo dài đến bất tận.

3:28

 Hát mezza voce legato trên head voice rất light, mềm mại, ngọt ngào, cảm xúc, như tiếng ru.

0:08

Giữ vibrato 16 head voice đều đặn.

Đẩy head voice dynamic cộng hưởng trên note cao có tính full với âm lượng lớn, tạo độ rền mạnh mẽ, sự cao trào tuyệt đối, vô cùng powerful mà vẫn hoàn hảo về kĩ thuật, cân bằng thanh quản, vị trí âm thanh, nghe rất đầy đặn, thoải mái, không hề chói gắt.

Thay đổi tốc độ head voice nhanh chậm liên tục và riff theo nhạc tính (6:30).

Run/riff/melisma liên tục đầy ngẫu hứng và kiểm soát tốt trên head voice với tốc độ nhanh chậm, cao độ lên xuống vô cùng linh hoạt. (3:23)

2:37

Xử lí head voice rất soft và nhỏ khi phrase, nhẹ như hơi thở (1:53).

 Cũng như nhiều diva lớn khác, So Hyang có biệt tài nhả chữ trên head voice. Trong một bài hát, cô có thể nhả vô số chữ trên head voice rất nhẹ để câu hát soft và xốp hơn.

  •  So Hyang còn có thể dựng head voice để phát âm cộng hưởng liên tục một cách nội lực khi hát bán cổ điển.

2:56

Mọi kĩ thuật head voice của So Hyang có thể tóm gọn trong clip này :

 So Hyang có thể chưa phải ca sĩ có kĩ thuật head voice tốt nhất, nhưng cô có sự đam mê và truyền cảm hứng với nó. Hầu như ca khúc nào của So Hyang cũng có head voice nhưng người nghe không bao giờ bị ngấy, mà luôn tìm thấy cảm xúc mãnh liệt trong đó. Cô luôn chêm xen head voice vào các ca khúc của mình và biến tấu một cách ngẫu hứng, tinh tế, cảm xúc, soulful, thể hiện sự làm chủ, linh hoạt và sáng tạo tuyệt vời.

 Rất nhiều ca sĩ học nhạc viện sử dụng head voice thành thạo, nhưng hầu như ít ai vận dụng nó vào pop một cách sáng tạo, cảm hứng như So Hyang. Bởi vậy, cô xứng đáng là của hiếm của làng nhạc châu Á.

Nhược Điểm

  •  Nhược điểm lớn nhất của So Hyang là âm sắc giọng xấu, bẩm sinh khá mỏng, thiếu sự ấm áp, chua chói, hay bị nuốt chữ và có tính phèn.
  •  So Hyang đã khổ luyện kĩ thuật tới mức bậc thầy để giọng hát được đẹp lên rất nhiều, nhưng chính khuôn khổ kĩ thuật ràng buộc lại khiến cô khó lòng hát pop ở những tiết tấu, lối hát đa dạng, tự nhiên, tự sự hơn như Aretha Franklin, Beyonce, Whitney Houston, Mariah Carey… Cô luôn phải đóng khuôn một lối phát âm, nhả để giữ giọng hát trong quỹ đạo. Điều này khiến So Hyang chưa thực sự có được cái soulful, linh hoạt trong biểu diễn của một pop singer mà giống như một ca sĩ thánh ca hát pop.
  •  Tessitura đặc biệt của So Hyang là con dao hai lưỡi với chính cô. Nó giúp cô hát những note siêu cao trên giọng thật một cách thoải mái, tạo ấn tượng, nhưng lại khiến quãng trung và cận cao của cô thiếu độ đậm, thiếu powerful, khó tạo điểm nhấn. Sự khác biệt giữa quãng trung và quãng cao của So Hyang được thấy rõ trong clip sau.
  •  So Hyang không thực sự hát tròn vành, rõ chữ, cách mở khẩu hình và phát âm khiến cô hay bị nuốt chữ, hơi méo chữ và sức bật ở phrase không lớn, cô thích hợp với lối phrase nhẹ nhàng, legato hơn. Có thể thấy sự khác biệt trong cách nhả chữ của So Hyang và Whitney Houston ở clip sau.
  •  So Hyang tỏ ra uy lực khi belt cao, nhưng dưới D5, cách hát và pharse của cô nhiều khi rất nhão và sến, dù vẫn nằm trong khung kĩ thuật chính xác. Điều này khiến cô xử lí bài hát gắng gượng, thiếu thần thái.
  •  Sức khỏe không tốt và cách phát âm, đặt placement là các nguyên nhân chính khiến So Hyang thường xuyên bị dính nasal voice (giọng mũi). Nasal là dấu hiệu khi So Hyang hát thiếu support.

 Thông thường So Hyang có thể dựa vào khả năng balance mixed để tránh việc nasal belting, nhưng cô lại dính nasal ở hầu khắp các đoạn phrase. Chẳng hạn ở live sau, So Hyang belt Eb5 ở chữ “love” cuối cùng khá tốt, nhưng nasal gần như toàn bộ các đoạn phrase lẫn belting từ G#4 tới C5.

 Hay trong clip này, So Hyang dính nasal ở note C5 thứ 2 (0:08) và thứ 3 (0:16), note D5 (1:26), cho thấy dấu hiệu của sự thiếu supported.

 Đôi khi, do tình trạng sức khỏe, So Hyang dính nasal ngay trên những quãng sở trường của cô. Chẳng hạn ở live sau, So Hyang đẩy nasal vào cả Bb5, G#5 và liên tiếp các note trung sau đó.

  •  Phần chest voice của So Hyang không được khỏe và chắc chắn, nhận thức được điều này, cô bảo vệ giọng hát của mình bằng cách di chuyển toàn bộ âm thanh lên đỉnh trán và đỉnh đầu. 

 Ở quãng cao, vị trí âm thanh này là tuyệt vời để mixed balance, tạo độ đẹp tối đa cho giọng hát. Nhưng ở quãng trung và cận cao, nó khiến So Hyang bị heady, tạo nên âm thanh tù, bí, không đem lại được cảm giác khoáng đãng cho người nghe. Hãy nghe chữ “don’t” của So Hyang và Whitney Houston trong 2 clip sau để thấy được điều này.

So Hyang (3:22)

Whitney (4:52)

  •  Chúng tôi cũng cho rằng, việc mở khẩu hình dọc cũng là nguyên nhân khiến So Hyang thường xuyên bị heady. So Hyang ít khi giải phóng toàn bộ khẩu hình như các ca sĩ khác, cô thường giữ nó mở dọc theo chuẩn oval trong thanh nhạc chính thống. Điều này giúp cô giữ được vị trí âm thanh tốt, nhưng lại khiến cô gặp khó khăn khi phát âm tiếng Anh, không tròn vành, bị biến âm, thiếu soulful và đôi khi là heady.
  •  Như nhiều nữ cao khác, So Hyang yếu và mờ khi hát quãng trầm. Cô có thể supported xuống tới G#3 nhưng chưa ấn tượng, còn dưới G#3 thì thực sự khó khăn với cô.
  •  So Hyang phát âm không tốt, thường hay méo chữ, không tròn chữ, đó cũng là nguyên nhân khiến cô hát xấu đi, bị tù bí, chẳng hạn, “don’t” thành “dun’t”, “down” thành “da” và đẩy hết âm vào đầu chứ không phóng ra, gây tắc nghẽn âm thanh.
  •  Một trong những nhược điểm cơ bản của So Hyang là ở những note từ E5 trở xuống khó phóng thẳng ra một cách toàn diện như các ca sĩ khác mà thường bị tắc lại ở hai chỗ, heady hoặc nasal, rồi mới phóng tiếp ra được, nên tạo cảm giác rất tù, bí, nghẹt lại.

Tắc Nasal

Tắc Heady

Long Phạm

Rate this post
Phuong
Phuong
Mình là Thảo Phương, một cô gái với âm nhạc là nguồn sống ^^. Mình đã từng được vào vòng đối đầu của The Voice và hiện giờ vẫn đang trên con đường làm ca sĩ :).

6 Comments

  1. Anh Hoàng viết:

    Mình không đồng ý với việc trong bài viết có nói So Hyang hát nasal. Khi hát, lưỡi gà của cô luôn được nhấc lên hoàn toàn nên chuyện dính mũi là không thể nào có.

    Theo quan điểm của mình, So Hyang có một cách hát rất đặc trưng là sử dụng twang. Twang thường đc sử dụng trong nhạc đồng quê (country music), tạo thành âm thanh đặc trưng cho thể loại nhạc này.

    Lợi ích của hát bằng twang:
    – Giúp đạt âm lượng lớn hơn (có thể lên tới 6 lần âm lượng hát thông thường)
    – Giúp đạt cộng hưởng vùng mặt (mask resonance) dễ dàng.
    – Sử dụng hơi hiệu quả và ít tốn sức hơn.
    – Cho âm sắc sáng và nhẹ hơn rất nhiều so với âm sắc gốc.
    – Loại bỏ tính khàn trong giọng.
    – Giúp lên cao cực kì dễ dàng.

    Hạn chế:
    – Thường bị người nghe hiểu lầm là dính âm mũi (nasal), đây là hiểu lầm thường có về So Hyang.
    – Âm thanh phát ra thường bị bẹt, không tròn vành rõ chữ.
    – Nếu sử dụng quá nhiều sẽ khiến âm sắc trở nên chua, chói và rất đanh.

    Ta thấy các đặc điểm trên đều có ở So Hyang, nên mình dám khẳng định là cô sử dụng rất thành thục twang trong cách hát của mình.

  2. Mạnh Hải viết:

    Theo tìm hiểu thì mình được biết vocal type của So Hyang không phải là light lyrico mà là full lyrico soprano.

    • Phuong viết:

      Chắc bạn đọc ở kpopvocalanalysis, ở đó ghi Sohyang là full lirico soprano (Bên đó cũng đang dự định chỉnh sửa lại bài viết về So Hyang). Tuy nhiên, So Hyang la light sop có năng lực đặc biệt ở dynamic. Bài viết đã phân tích rõ, bạn đọc ở phần phân tích phía trên.

  3. Duong viết:

    Mình nghĩ bạn có bắt lỗi về phát âm của Sohyang hơi quá. ‘“don’t” thành “dun’t”, “down” thành “da”’, mình cảm giác chữ dun’t trong vid đấy là do cao quá nên cô ấy pha 1 ít nguyên âm u vào thôi, chứ các chữ dont khác trong bài vẫn phát âm đúng. Mà tiếng anh có quá nhiều accent, kể cả phát âm là dun’t hay da cũng không “sai lắm”. Còn về phát âm tiếng anh của Sohyang là quá tốt rồi ( ít bị thiếu phụ âm cuối mà ng châu Á hay mắc phải).
    Mình không hiểu biết nhiều về thanh nhạc nên nhận xét về tiếng anh thôi.
    Xem the voice mùa vừa rồi mình cũng rất ấn tượng với Thảo Phương, chúc bạn thành công trên con đường ca hát. 🙂

  4. Hoàng Hà viết:

    Bài viết rất hữu ích và đã giải đáp những thắc mắc của mình. À nếu có thời gian mong các bạn phân tích giọng hát của những ca sĩ như Son Seung Yeon, Ailee, Kim Yeonji, Aretha, Patti Labelle..v….v… Cảm ơn các bạn <3

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *